:: Güneş ve Dünya arasındaki manyetik geçit... NASA

30 Ekim 2008, NASA Bülteni.

Güneş ile Dünya arasında 149 milyon kilometrelik bir manyetik geçit olabilir mi?
Yada tonlarca yüksek-enerjili parçacığın dünyaya taşınabileceği ihtimali...

Goddard Uzay Uçuş Merkezinden, Uzay fizikçisi Davis Sibeck "Bu olay Akı Transfer Olayı (FTE)" diye isimlendirildiğini söylüyor. On yıl önce bu olay açıklanamıyordu, ancak bugün ortaya çıkarılabilecek...

Araştırmacılar uzun bir süredir güneş ve dünyanın manyetik alanları arasında ilişkinin var olabileceğini biliyoru. Dünyanın manyetosferi (Gezegenimizi çepe çevre saran manyetik balon), Güneşden gelen yüklü parçacıklardan oluşan rüzgara karşı bir savunma kalkanı grevi görüyor. Bu parçacıklar Dünyanın atmosferine girmenin yanında,manyetik alan çizgilerini izleyerek güneşin atmosferine geri dönebilir.

Bizim bildiğimize göre güneş rüzgarı manyetosferi geçtiğinde manyetik alanın yoğun olduğu bölgelere göre dünyanın atmosferine girerek atmosfer ile etkileşir. Ancak bu açıklama yetersiz kalmakta. Durum düşündüğümüzden çok daha dinamik bir şekilde işliyor.



Dünyanın manyetik alanı güneşin manyetik alanına karşı olan bir basıncıda hesaba katmak gerekiyor. Yaklaşık olarak her sekiz dakikada bir manyetik alanlar birleşerek bir bağlantı noktası oluşturuyor ve bu bağlantı noktalarında parçacık transferi gerçekleşiyor.

Bu bağlantı silindirleri yaklaşık dünya genişliğinde! Avrupa Uzay Ajansı - ESA - tarafından dört küme ve NASA'nın THEMIS probları yardımı ile (yörüngedeki 5 uydu) bu silindirilerin çapı ölçülebilmiş. Sibeck "Bu gerçek!" diyor...

Küme ve THEMIS kullanılarak FTE'ler artık modellenebiliyor. Teorisyenler bilgisayarlar yardımı ile FTE'leri öngörmeye çalışıyorlar...

New Hampshire Üniversitesinden, Uzay Fizikçisi Jimmy Raeder bu konudaki simülasyor üzerine çalışıyor. Bu bağlamda modeller Dünya ekvatoru ve kutuplarında (kış kutuplarında) oluşan silindirler modelleniyor.

Aralık ayında FTE'ler Kuzey Kutbu üzerinde oluşacak, Temmuz ayında ise Güney kutbunda...

Sibeck ekliyor "FTE'leri iki çeşite ayrılabilir; Aktif ve Pasif. Aktif olanlar kolaylıkla parçacıkları sistemden sisteme aktarıyor, burada dünyanın manyetosferinin enerji durumu önemli. Pasif FTE'ler ise manyetik silindirler parçacık geçişine karşı direnç gösteriyor ve parçacıkların geçişine kolaylıkla izin vermiyor.

Konu ile ilgili makalenin açıklaması için tıklayınız.

Kaynak: NASA

Yorum: Dünyanın manyetik alanı ile Güneşin manyetik alanı arasındaki ilişki denildiğinde ilk aklıma gelen "Dünyanın manyetik kutuplarının filip etmesi". Bu olayın Güneş ile ilgili olma olasılığını akıldan çıkartmamak lazım. Sistemde en dinamik ve en erjik olan Güneşi tekrar tekrar incelenmeye değer.

:: Küme, Dünyanın sesini dinliyor... ESA...

Dünyanın üst atmosferinde güneşten gelen yüklü parçacıkların oluşturduğu Auroral Kilometrik Radyasyon (AKR) olarak adlandırdıkları ışınım ses sinyallerine (analog) dönüştürülerek dinlenebiliyor...



Elbetteki sesi dinlemek bir anlam ifade etmeyebilir, ancak sinyalin genliği ve frekansı dünya manyetik alanındaki (manyetopoz) ani değişimleri ve bunun etkilerini tek kalemden gözlemeyi sağlayabilir. Yani birleştirilmiş bir monitor olarak düşünülebilir...




ESA'nın uydu kümesi (cluster) , (AKR'yi) kuzeydeki aurorayı dinliyor (yukarıda)

Kaynak: ESA

:: Jeomanyetik Fırtına ve etkileri...

Koronal deliğin etkisi devam ederken, yukarıdaki UV kameradan, Dünya Atmosferindeki iyonizasyonu takip edebilirsiniz.

Aşağıda, kuzey kutup noktasındaki Aurora durumu görülüyor.


Aşağıda ise, Dünya'nın Manyetopoz yarıçapındaki gerçek zamanlı değişim görülüyor.
(Manyetopoz yarıçapının normal değeri, 10 Dünya yarıçapından büyüktür...)
Güneş aktivitesindeki azalma devam ediyor...

:: Dünyanın Manyetopoz'unun gerçek zamanlı değeri...

Dünyanın gerçek zamanlı manyetopoz değeri.

Bu değer auroral aktivite ile değerlendirildiğinde daha da değer kazanıyor.

Kaynak : http://pixie.spasci.com/DynMod/




Kaynak : NOAA

----------------------------------------------------------------
1. Real-time Dynamic Magnetopause and Bow Shock Model on the Web
----------------------------------------------------------------
From: Steven M. Petrinec (petrinec@spasci.com)

A new web site has been created which displays the Earth's bow shock and
magnetopause in real-time and into the near future, using the ACE real-time
observations as input. The display includes an animated gif, and linear
interpolation techniques have been applied to empirical models to make the
resulting shapes more dynamic (i.e., one can observe deformations in the
boundary shapes due to variations in the solar wind move downstream as time
progresses).

The site is at: http://pixie.spasci.com/DynMod/ 

I invite everyone to take a look, and please let me know if you have any
comments or suggestions (there are plans for an additional user-interactive
site in the future).

Manyetopoz verileri gerçek zamanlı olarak ACE uydusundan alınmakta...

Manyetopoz değeri güneşe bakan tarafta ortalama 10 dünya yarıçapı ancak bu değer zamanla 6 ve 5 dünya yarıçapına kadar düşmekte. Çaptaki düşmeler bize jeomanyetik bir fırtınanın başladığı bilgisini rahatlıkla verebiliyor. (Beraberinde aurora gözlemleri artıyor...)

Anlaşılması açısından 14 Temmuz 2000'de meydana gelen fırtınadaki manyetopoz videosunu aşağıda izleyebilirsiniz. (Yarıçapın ne kadar inceldiği dikkatinizi çekecektir! Bazı zamanlar 4 Re değerine kadar inilmiş... (Re= Dünya yarıçapı)